Column
CFT 2.0
14 oktober 2010
Philips trekt de stekker uit Applied Technologies. De multinational verdeelt de zevenhonderd Apptech-medewerkers over Philips Research en de serviceorganisatie Miplaza. De pr-machine van Philips roept dat de R&D-activiteiten niet verloren gaan, maar desalniettemin: hier is sprake van een historische beslissing.
Historisch omdat er een definitief einde komt aan Philips’ activiteiten op het gebied van productietechnologie. Ooit deed het voormalige elektronicaconcern het allemaal zelf. Lampen, tl-buizen, tv’s en scheerapparaten maakte het in eigen fabrieken en ook de machines en productietechnologie - van glasblazen tot machinebesturingen – werden in eigen huis ontwikkeld en in elkaar gezet. Intussen is Philips een kop-staartbedrijf dat alles tussen R&D en marketing uitbesteedt. Van de productietechnologieresearch was nog slechts een plukje over: de mechatronica-afdeling van Apptech die uit het voormalige Centrum voor Fabricagetechnologie stamde.
Met de sluiting van Apptech zet het voormalige elektronicaconcern een definitieve punt achter pogingen om deze hightechkennis wereldwijd te vermarkten. Nadat Ad Huijser begin 2005 in een bezuinigingsoperatie CFT had samengevoegd met de softwareontwikkelaars van PDSL, kreeg Cees van Uijen in 2006 de opdracht om meer externe klanten te zoeken. In dat jaar werd voor honderdvijftig miljoen euro omgezet, waarvan Apptech twintig procent buiten Philips haalde. Nu Applied Technologies is opgeheven, mogen we concluderen dat het Philips niet is gelukt om een winstgevende activiteit te creëren en klaar te stomen voor de verkoop. Blijkbaar was Apptech zelfs niet voldoende interessant voor VDL, dat een aantal jaar geleden wel het onderdeel ETG overnam van Philips.
Apptechs kennis is blijkbaar te duur in het huidige R&D-klimaat. De sluiting staat in schril contrast met de behoefte die veel toeleveranciers hebben. Zij staan te springen om de systeembouwkennis die de CFT-bloedgroep van Applied Technologies leverde. De oprichting van Brainport Industries is daarvan met meest duidelijke bewijs. Krap een week voor de opheffing van Apptech riepen hightechtoeleveranciers NTS, KMWE en Frencken in de oprichtingsbijeenkomt dat ze een CFT 2.0 voor ogen hadden. ‘Een gezamenlijk instituut voor nieuwe productietechnologieën als volwaardig vervolg op het vermaarde Centrum voor Fabricagetechnologie van Philips’, stond in het persbericht. Voor toeleveranciers die zich willen opwerken naar een hoger niveau in de toeleverketen waren de uurtarieven van Apptechs experts altijd veel te hoog. Nu willen ze hun kennis gezamenlijk gaan ontwikkelen.
De sluiting toont dat de kennisgebieden waarop Apptech actief was voor veel klanten te strategisch waren om buiten te leggen. Dat laten ook de ontwikkelingen bij ASML zien. De R&D voor de waferstages, geavanceerde motion-control en mechatronica werd in de jaren negentig nog vooral gedaan door Philips CFT. In tien jaar tijd heeft ASML deze strategische technologie vrijwel volledig naar zich toe getrokken. Motiontechnologie speelde in Veldhoven een belangrijke rol in het aftroeven van de Japanners op het gebied van productiviteit. Dit soort strategisch zaken kun je maar beter in eigen huis hebben.
Het initiatief van NTS, KMWE, Frencken en zes anderen om een CFT 2.0 te starten is dapper, maar ze hebben nog een lange weg te gaan. Hun doel lijkt om de krachten van de hele toeleverende Nederlandse hightech te bundelen. Op deze manier willen ze internationale slagkracht creëren. Dat uitgangspunt is goed. De echte groei zal de Nederlandse toeleverende industrie immers buiten de grenzen moeten zoeken.
Maar Brainport Industries heeft nog een hoop werk te verzetten. Bij een rondvraag door de redactie hielden representanten van TNO Industrie en Techniek zich op de vlakte. Verschillende spelers als Hittech en VDL-ETG zijn nog niet betrokken. Een technologieleverancier merkte schamper op dat hij van Henk Tappel (Frencken), Edward Voncken (KMWE) en Marc Hendrikse (NTS) allemaal een ander verhaal had gekregen over Brainport Industries. De reacties die ik en mijn redacteuren kregen, maken in ieder geval duidelijk dat Brainport Industries nog een lange weg heeft te gaan. Daarom hoeven we een dergelijk moedig initiatief echter nog niet diskwalificeren.
