Column
Groen en goedkoop
28 april 2010
In alle discussies die we met elkaar voeren over de crisis en het milieu zijn er een paar steekwoorden die steeds terugkomen: duurzaamheid, innovatie en samenwerking. Deze thema’s worden op wereld-, Europees en landelijk niveau opgepakt. Ondernemers kunnen er vorm en inhoud aan geven.
Op grond van het MVO-principe (maatschappelijk verantwoord ondernemen) doen bedrijven er veel aan om de milieubelasting zo klein mogelijk te maken. Dit kan zijn door het gebruik van milieuvriendelijke materialen als grondstof in het proces zelf, het gebruik van milieuvriendelijkere machines en -materialen in de periferie van het proces en het verkleinen van de energiebehoefte.
Meestal leidt een lagere energierekening tot een hogere investering, maar een investering in ecodesign geldt tegenwoordig wel als meerwaarde. Een consequentie van deze ontwikkeling is dat OEM’s en projectontwikkelaars nu ook het unique selling point ‘laag energieverbruik’ mee durven te verkopen. De traditionele ‘laagste prijs’ wordt hiermee niet altijd meer het belangrijkste verkoopargument en de total cost of ownership krijgt hiermee een juiste invulling.
Naast de (proces)ketenoptimalisatie ontstaat ook een geheel nieuwe afzetmarkt. Op de industriebrief van het kabinet in 2008 (over onder meer het verminderen van de CO2-uitstoot) heeft de industrie gereageerd met oplossingen. De FME/CWM is gestart met de actie ‘1001 klimaatoplossingen’ (zie www.1001klimaatoplossingen.nl). Concrete producten, maar ook ideeën en ontwikkelingen die bij kennisinstituten op de plank lagen en marktrijp waren, zijn geïntroduceerd. Er werd en wordt gezocht naar ondernemers die van kansen omzet maken.
In deze kansen, maar ook voorwaarden, liggen meerdere zaken opgesloten. De eerste is de schaarste van fossiele brandstoffen. Inmiddels is duidelijk dat er een eindigheid zit op de beschikbaarheid van olie, steenkool en gas. Ten tweede willen we de reststoffen die bij de opwekking van energie vrijkomen (zoals CO2) niet in het milieu terecht laten komen. De beste optie is dus voorkomen. Ten derde moeten de kopers van de nieuwe producten een redelijke terugverdientijd hebben. Voorkeur heeft het om de investeringsprijs laag genoeg te houden, maar eventueel kunnen subsidies ook een steentje bijdragen. Ten slotte wil een ondernemer voldoende return on investment genereren om continuïteit voor de onderneming te creëren.
Bij het ontwikkelen van nieuwe producten en systemen wordt uiteraard ook veelvuldig gebruikgemaakt van hoogwaardige technieken. Groot probleem hierbij is dat de kosten per eenheid heel laag moeten zijn. Dit betekent dat de fabricageprijs laag moet zijn om een kansrijke (lees: voldoende lage) marktprijs te kunnen realiseren. De ontwikkelkosten komen slechts eenmaal voor en zijn vaak ook nog voor een deel subsidiabel. Verspreid over grote aantallen zijn de ontwikkelkosten die in de productprijs zitten relatief laag. Bij een goede prijs-prestatieverhouding voor de klant wordt de kans op een geslaagde marktgang vele malen groter. Met andere woorden: we denken graag groen, maar het moet (eigenlijk) wel wat opbrengen.
Dat we de komende tijd veel innovaties zullen zien op het gebied van duurzaamheid is zonneklaar. Dat we veel technologieën al beschikbaar hebben om nieuwe klimaatoplossingen te realiseren, is ook duidelijk. Dat er veel ondernemers staan te trappelen om deze nieuwe kansen te verzilveren, is bewezen. Met samenwerking, hightech en de kunst van het weglaten gaat de bv Nederland in een geheel nieuw marktgebied de wereld veroveren. Natuurlijk is een goed (natuurkundig) idee belangrijk, maar mechatronica is de sleutel tot het succes.
